‘Regel het nu echt: op elke ROC-locatie een stemhokje’

Terwijl de landelijke formatieonderhandelingen net zijn afgerond, organiseren gemeentes al stilletjes de volgende verkiezingen. In maart mogen we opnieuw naar de stembus, dit keer voor de gemeenteraad. Maar één groep blijft structureel achter in opkomst: mbo-opgeleide jongeren. Deze groep activeren is elke verkiezing een uitdaging, maar juist om die reden moeten we elke drempel proberen te verlagen. Zorg daarom dit jaar eindelijk dat er echt op elke ROC-locatie een stemhokje staat.

Democratische verwaarlozing

Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen kwam 54% van de mbo-opgeleiden niet opdagen, tegenover slechts 31% van de wo-opgeleiden. En ook in oktober bleven mbo’ers bovengemiddeld vaak thuis. Tegelijkertijd is het de eerste groep die zich het minst vertegenwoordigd voelt en het laagste vertrouwen heeft in de politiek. We zien al jaren dat hbo’ers en wo’ers vaker gaan stemmen dan hun leeftijdsgenoten op het mbo. Dat komt niet doordat mbo’ers minder geïnteresseerd zijn, maar doordat zij structureel minder onderwijs en begeleiding hebben gekregen rond burgerschap en politieke participatie.

Dat mag gerust democratische verwaarlozing heten. Niet stemmen betekent namelijk niet automatisch een gebrek aan politieke interesse: net als hun leeftijdsgenoten maken mbo-studenten zich zorgen over de woningmarkt, hun baankansen en hun toekomst. Maar politieke betrokkenheid ontstaat niet vanzelf. Kennis, onderwijs en ervaring spelen daarbij een cruciale rol.

Eerste keer stemmen doet ertoe

Onderzoek laat zien dat wie de eerste keer niet gaat stemmen, minder snel een stemgewoonte ontwikkelt. Wie wél vroeg begint met stemmen, blijft dat vaak ook doen tijdens de rest van zijn of haar leven. Als we het patroon van niet-stemmen onder deze groep willen doorbreken, moeten we dus alle drempels wegnemen. De komende jaren krijgen ROC’s de wettelijke opdracht om meer aandacht te besteden aan burgerschapsonderwijs. Een geweldige eerste stap. Het biedt de uitgelezen kans om de gemeenteraadsverkiezingen dichterbij te brengen door er aandacht aan te geven in de lessen én het mogelijk te maken op hun eigen schoollocatie te stemmen.

Nu kunnen we het nog regelen

De afgelopen jaren kwamen er steeds meer stemlokalen op ROC-locaties bij, maar zelfs bij de laatste landelijke verkiezingen waren nog niet alle schoollocaties voorzien. Daarom een duidelijke oproep aan ROC’s en gemeenten die nu bezig zijn met de voorbereidingen: maak dit jaar het verschil en breng de democratie dichterbij. Compenseer jarenlang gebrek aan democratische aandacht met positieve, concrete democratische ervaringen. Onvoldoende vrijwilligers? Laat studenten zelf het stembureau bemannen. Dat versterkt tegelijkertijd hun burgerschapsvaardigheden én het vertrouwen in eerlijke verkiezingen.